Slika sela

Crni Kao

u Sve o selima

Crni Kao je naselje u opštini Batočina u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 410 stanovnika (prema popisu iz 2002. bilo je 446 stanovnika).

Geografija

Teritorija sela Crni Kao nalazi se u centralnom delu Srbije. Smešten je u istočnom predelu Šumadije. Nalazi se u severnom delu opštinske teritorije Batočine.

Crni Kao se nalazi na 179 metara nadmorske visine, na 5 km severnije od Batočine, 28 km severnije od Kragujevca i 118 km južno od Beograda. Kroz Crni Kao prolazi put koji povezuje Batočinu sa Račom.

Istorija

Na teritoriji Crnog Kala pronađeni su predmeti iz doba neolita. Takođe u selu su pronađeni nalazi iz vremena kada su na ovim prostorima vladali Rimljani.

Na mestu Crnog Kala je nekada bilo naselje Topola. Topolci su osiguravali carski put kao derbendžije. Krajem šesnaestog veka u selu je bilo jedanaest kuća. Ne zna se tačno kada se izgubila Topola i kada se umesto nje pojavio Crni Kao.

Sigurno je da je Crni Kao postojao početkom osamnaestog veka kada su Austrijanci osvojili ove krajeve, izvršili su popis 1718. godine u kojem se Crni Kao navodi kao napušteno selo. Nakon Drugog srpskog ustanka1815. smatran je zaseokom Batočine. Međutim već 1820. se vodi kao posebno selo u sastavu Opštine Batočina.

Crni Kao je bio u sastavu Opštine Batočina do 1872. godine, kada je došlo do sjedinjenja sa Sipićem. Već 1874. godine Crni Kao i Turčin su odlučile da se odvoje od dosadašnjih opština i obrazuju zajedničku opštinu. To je potvrđeno ukazom 3. juna 1875. godine. Međutim 1880. ponovo je Crni Kao prišao Batočini i sa njom ostao do 1898. godine. Godine 1898. Batočina je prešla u kragujevački srez, pa se Crni Kao morao odvojiti od nje i ponovo je prišao Sipiću.

Arheološka nalazišta i spomen obeležja u Crnom Kalu

  • Sastavci (neolit, rimsko doba)
  • Spomenik žrtvama iz NOB-a

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

2 Comments

  1. Svake hvale vredan je trud uvaženog gospodina Stanojevića. Neće, nadam se, smetati da iznesem i neka moja saznanja o istoriji sela Crni Kao:

    Prema turskim izvorima – popisima iz 15. i 16. veka znalo se da je na prostoru današnjeg crnokalskog atara postojalo aktivno naselje, ali je sporan bio njegov naziv. Prema jednom pisanom izvoru naselje se zvalo Topola(1), a po drugom Malo Kalce(2).
    Kada je nestala Topola (ili Malo Kalce) a nastalo naselje pod imenom Crni Kao, nije pouzdano poznato. Prema ranije dostupnim pisanim izvorima, selo se pod sadašnjim imenom, tačnije pod nazivom Zernikau, prvi put pominje u popisu koji su austrijske vlasti izvršila 1718. godine(3), nakon završetka rata sa Turskom i zaključenja tzv. Požarevačkog mira.
    Međutim, novija dostupna dokumenta iz turskih arhiva, objavljena od strane turskih istoričara, bacaju drugačije svetlo na neke do sada poznate istorijske činjenice. Navedeni izvori dokazuju da su pogrešne mnoge pretpostavke iznete o starini i postanku naselja u Šumadiji i drugim oblastima.
    Primera radi, zvanična istoriografija i etnologija smatra da je značajan broj naselja u Šumadiji – Lepenici nastao nakon prve seobe Srba krajem 17. veka. Međutim, sada dostupni turski dokumenti otkrivaju da su mnoga naselja, i to pod današnjim imenima, nastala mnogo ranije.
    Jedan od tih popisa iz turskih arhiva je i sažeti – sumarni popis iz 1530. godine (koliko je poznato, još nije preveden na srpski jezik), koji daje nove podatke o naseljima u oblasti Lepenice(4). Navedeni popis nije „rađen“ na terenu, već u dvorskim kancelarijama na osnovu postojećih odnosno ranije izvršenih popisa stanovništva, vojničkih posada i državnih prihoda. Jedan od njih bio je i popis stanovništva u Smederevskom sandžaku iz 1528. godine(5). U njemu se, pored ostalih naselja, pominje i Crni Kao, što znači da je još u 16. veku pod današnjim imenom postojalo ovo selo (tačnije pod imenom Cernikal). Pod današnjim imenima u navedenom popisu nalaze se još neka naselja u našoj opštini.
    Izvori:
    1) Olga Zirojević: Carigradski drum od Beograda do Sofije (1459-1683), Zbornik Istorijskog muzeja Srbije, broj 7, 1970., Beograd
    2) Ema Miljković – Bojanić: Smederevski sandžak 1476 –1560, Istorijski institut, Posebna izdanja, Knjiga 46, 2004., Beograd
    3) Dušan Pantelić: Popis pograničnih nahija Srbije posle Požarevačkog mira, SANU, Spomenik XCVI, Drugi razred, knjiga 75, 1948, Beograd, strana 24.
    4) MAD 506 NUMARALI SEMENDİRE LİVÂSI İCMÂL TAHRÎR DEFTERİ ( 937/1530), Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Ankara 2009)
    5) Defter-i Eflakân-i Livâ–i Semendire, Tahrir Defteri No 1011

    • Poštovani gospodine Cvetanoviću,
      hvala na pohvalama i na dodatnim informacijama. Sajt je još na početku i ne stižemo sve članke da dopunimo i napišemo. Bilo bi nam drago da se i Vi uključite u njegov rad. Crni Kao će svakako biti dopunjen u budućnosti.

Ostavite odgovor

Your email address will not be published.

*